Η σαρδελομάνα ή φρίσσα (επιστημονική ονομασία Alosa fallax) είναι ένα είδος ψαριού που συναντάται κυρίως στις ακτές της Μεσογείου και του Ατλαντικού. Ανήκει στην οικογένεια Clupeidae, όπως και η σαρδέλα, αλλά ξεχωρίζει για τον τρόπο ζωής και τις βιολογικές της ιδιαιτερότητες.
Χαρακτηριστικά
Η σαρδελομάνα έχει ατρακτοειδές σώμα, σχετικά συμπιεσμένο πλαγίως, με μήκος που μπορεί να φτάσει τα 60 εκ., αν και συνήθως κυμαίνεται γύρω στα 30-40 εκ. Έχει ασημί χρώμα με χαρακτηριστικές σκοτεινές κηλίδες πίσω από το βραγχιακό της κάλυμμα, οι οποίες βοηθούν στην αναγνώρισή της. Το στόμα της είναι σχετικά μεγάλο και στρέφεται προς τα πάνω.
Βιότοπος
Το είδος αυτό είναι ανάδρομο, δηλαδή ζει κυρίως στη θάλασσα, αλλά ανεβαίνει στα ποτάμια για να αναπαραχθεί. Θα το βρούμε σε παράκτιες περιοχές, εκβολές ποταμών και συχνά σε ποταμούς με πρόσβαση στη θάλασσα. Στην Ελλάδα απαντάται στο Ιόνιο, στο Αιγαίο και σε αρκετά ποτάμια.
Διατροφή
Η σαρδελομάνα είναι πλαγκτονοφάγο είδος. Τρέφεται κυρίως με ζωοπλαγκτόν, μικρά καρκινοειδή, προνύμφες άλλων θαλάσσιων οργανισμών αλλά και μικρά ψάρια. Χρησιμοποιεί τις βραγχιακές της ακτίνες σαν φίλτρο για να συλλέγει την τροφή της, μια τακτική που θυμίζει τις μεγαλύτερες συγγενείς της, όπως τη ρέγγα.
Αναπαραγωγή
Η αναπαραγωγή της γίνεται κυρίως την άνοιξη, όταν τα ενήλικα ψάρια μεταναστεύουν από τη θάλασσα προς τα γλυκά νερά. Εκεί γεννούν τα αυγά τους σε ρηχά, καλά οξυγονωμένα νερά με ήπια ροή. Τα νεαρά άτομα παραμένουν για λίγο στους ποταμούς και στη συνέχεια επιστρέφουν στη θάλασσα, όπου και ωριμάζουν σεξουαλικά. Η σαρδελομάνα έχει περιορισμένο αριθμό αναπαραγωγικών κύκλων – συχνά αναπαράγεται μία μόνο φορά κατά τη διάρκεια της ζωής της.
