ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Siluridae
ΕΙΔΟΣ: Silurus glanis
ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ: Γουλιανός, γατόψαρο

Ο γουλιανός (Silurus glanis), γνωστός και ως ευρωπαϊκό γατόψαρο, είναι ένα από τα μεγαλύτερα ψάρια γλυκού νερού της Ευρώπης και έχει αποκτήσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και στην Ελλάδα, τόσο για τους επιστήμονες όσο και για τους ερασιτέχνες ψαράδες. Το εντυπωσιακό του μέγεθος, η νυχτερινή του συμπεριφορά και η δυναμική του παρουσία στο υδάτινο οικοσύστημα το καθιστούν μοναδικό.

Χαρακτηριστικά

Ο γουλιανός έχει μακρύ, κυλινδρικό σώμα χωρίς λέπια, με πλατύ κεφάλι και μεγάλο στόμα που περιβάλλεται από χαρακτηριστικά μουστάκια (αισθητήρια νημάτια) – δύο μακριά στο πάνω χείλος και τέσσερα μικρότερα στο κάτω. Αυτά λειτουργούν σαν «ραντάρ» στο θολό ή σκοτεινό περιβάλλον.

Μπορεί να φτάσει και να ξεπεράσει τα 2,5 μέτρα μήκος και τα 100 κιλά βάρος, αν και τα περισσότερα άτομα που συναντώνται στην Ελλάδα είναι μικρότερα. Έχει σκούρο πράσινο-γκρι χρώμα στην ράχη και πιο ανοιχτό στην κοιλιά.

Διατροφή

Ο γουλιανός είναι σαρκοφάγος και ιδιαίτερα ευκαιριακός θηρευτής. Η διατροφή του αλλάζει ανάλογα με το μέγεθος και το στάδιο ζωής:

  • Τα νεαρά άτομα τρέφονται κυρίως με πλαγκτόν, σκουλήκια και έντομα.

  • Τα ενήλικα κυνηγούν ψάρια, καραβίδες, αμφίβια, μικρά υδρόβια πτηνά και ακόμη και θηλαστικά που πλησιάζουν στο νερό.

Είναι κυρίως νυκτόβιο, κυνηγάει με ενέδρα και βασίζεται στην αίσθηση της αφής και των δονήσεων για να εντοπίσει το θήραμά του.

Αναπαραγωγή

Η αναπαραγωγική περίοδος του γουλιανού ξεκινά την άνοιξη έως τις αρχές του καλοκαιριού, όταν η θερμοκρασία του νερού φτάσει τους 20–22°C.

  • Το αρσενικό καθαρίζει και προετοιμάζει μια φωλιά στον βυθό (σε ρηχά, ήρεμα νερά με λάσπη ή βλάστηση).

  • Το θηλυκό γεννά έως 30.000 αυγά ανά κιλό σωματικού βάρους, τα οποία το αρσενικό γονιμοποιεί και προστατεύει μέχρι την εκκόλαψη (περίπου 5–10 ημέρες αργότερα).

  • Οι νεογνοί αναπτύσσονται γρήγορα σε θερμά νερά και γίνονται επιθετικοί κυνηγοί μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Βιότοπος

Ο γουλιανός ζει σε ποτάμια, λίμνες, φράγματα και ταμιευτήρες, προτιμώντας σημεία:

  • με ήρεμα ρεύματα ή στάσιμο νερό,

  • μεγάλο βάθος,

  • πλούσιο βυθό με λάσπη, κορμούς ή βράχια για καταφύγιο.

Στην Ελλάδα απαντάται σε ποτάμια, σε λίμνες και σε φράγματα που προσφέρουν ιδανικές συνθήκες για ανάπτυξη.